|
سازها
» قیچک
|
شكم
ساز از دو
قسمت مجزا
از يكديگر
تشكيل
يافته،
قسمت
تحتاني
كوچك تر و
به شكل نيم
كره است كه
بر سطح
مقطع جلو
پوست كشيده
شده و روي
پوست خرك
ساز
قراردارد:
قسمت
بالائي
بزرگ تر،
مانند چتري
روي قسمت
تحتاني
قرار گرفته
و هر دو
قسمت توسط
سطحي منحني
ازعقب به
هم اتصال
يافته اند
و در نتيجه
در جلو يا
بين دو
قسمت حفره
اي تشكيل
شده است.
سطح جلوئي
قسمت بالا،
جز در
ناحيه وسط
كه زير
گردن ساز
قرار گرفته
به صورت دو
شكاف پهن
باز است.
دسته ساز
تقريباً در
نصف طول
خود روي
شكم
قرارگرفته
و نيمه
ديگر در
بالا به
جعبه گوشي
ها متصل
است و دسته
فاقد «دستان»
است.
سر متشكل
است از
جعبه كوچك (محل
قرارگرفتن
چهار گوشي،
هر دو گوشي
در يك طرف
آن) و يك
زانده
منحني شكل
براي
آويختن ساز
كه كمي به
عقب برگشته
و جهتي
افقي يافته
است.
قيچك
اساساً جزو
دسته
سازهاي
محلي بوده
كه در
سالهاي
اخير
درحمايت
وزارت
فرهنگ و
هنر به شهر
آورده شده
و نه تنها
ساختمان و
كوك آن را
تكميل و
تنظيم كرده
اند، بلكه
آن را به سه
اندازه
مختلف،
قيچك
سوپرانو (به
طول 5/56
سانتيمتر)
قيچك آلتو ( 63
سانتيمتر)
و قيچك باس
به همان
نسبت بزرگ
تر ساخته
اند.
طول سيم
مرتعش در
قيچك
سوپرانو =5/33 ،
در قيچك
آلتو =5/37 و
قيچك باس 70
سانتيمتر
است.
وسعت هر يك
ازانواع
حدود سه
اكتاو است.
قيچك
سوپرانو
سازي است
كه قابليت
تكنوازي و
همنوازي هر
دو را حائز
است ولي دو
نوع بعدي (التو
و باس)
بيشتر به
منظور
همنوازي در
اركستر به
كار مي رود.
آرشه قيچك
پس
ازاستاندارد
شدن ساز،
عيناً همان
آرشه
ويولون است.
قيچك از
انواع
سازهاي
محلي است
كه در
سالهاي
اخير به
شهر آمده و
مورد
استفاده
قرار گرفته
است و
بيشتر در
نواحي جنوب
شرقي ايران
معمول است
و در آن
نواحي حتي،
طبق عقيده
و سنت
اهالي براي
معالجه
امراض بكار
مي رود. در
سطح فوقاني
شكم و پشت
دسته سوراخ
و حلقه اي
است كه دو
تسمه برآن
الصاق مي
شود: يكي از
تسمه ها را
به كتف چپ و
ديگري را
به كمر مي
بندند و
ساز در
موقع
نواختن
تقريباً
آزاد و
آويزان مي
شود. اما
نوازندگان
شهري تمايل
به استفاده
از اين
تمهيد
ندارند.
كوك قيچك
محلي ثابت
نيست ولي
قدر مسلم
اين كه
سيمها
تقريباً
هيچ وقت
نسبت به
يكديگر
فاصله پنجم
نداشته اند.
آرشه- در
اصل (نوع
محلي آن)
شبيه به
آرشه
كمانچه است
و امروزه
در شهر از
آرشه
ويولون و
ويولنسل در
نواختن نوع
شهري آن
استفاده مي
شود.
|
قانون
سازی است
ایرانی
الاصل که
در حمله ی
اعراب به
ایران این
ساز توسط
ایرانیان
به دسته
فراموشی
سپرده شد و
به راحتی
به اعراب
واگذار
گردید
واگذاری
این ساز
توسطه
ایرانیان
همانا و
ادعای
مالکیت
سازه قانون
توسط اعراب
همان شد که
در ایران
دیگر این
ساز که
ظاهری
همانند
سنتور و
نوایی خوش
آهنگ دارد
بیش از پیش
به فراموشی
سپرده شود
اما در این
میان کسی
است که
هنوز بر
اصلیت خود
پا بر جاست
و این را
فرا میگیرد
سپس صاحب
سبکه ده
انگشتی در
این ساز می
شود و هم
اکنون
سالهاست که
در ایران
به آموزشه
این ساز می
پردازد و
او کسی
نیست جز
سرکاره
خانومه
ملیحه ی
سعیدی که
زنده یاد
استاداحمد
ستوده همسر
ایشان نیز
به ساخت
این ساز می
پرداختند
با آرزوی
طول عمر
برای این
استاد و
شاگردی
زیره سایه
ی ایشان و
آشنایی بیش
از پیشه
ایرانیان
با قانون |
| |
|
|
|
|
|
|
